Z jakich miejsc nie należy pobierać krwi?

Pobieranie krwi to rutynowy zabieg diagnostyczny, jednak jego bezpieczeństwo i wiarygodność wyników w dużej mierze zależą od miejsca wkłucia. Aby uniknąć powikłań oraz błędów laboratoryjnych, personel medyczny musi przestrzegać ściśle określonych protokołów dotyczących wyboru odpowiedniego naczynia krwionośnego. Istnieją konkretne lokalizacje, w których nakłucie jest przeciwwskazane, ponieważ może prowadzić do uszkodzeń tkanek, zafałszowania wyników lub rozwoju stanów zapalnych.

Miejsca objęte stanem zapalnym i zmianami skórnymi

Absolutną zasadą jest unikanie pobierania krwi z obszarów, w których widoczne są zmiany chorobowe. Dotyczy to przede wszystkim miejsc dotkniętych: stanem zapalnym, wysypką, wykwitami ropnymi, owrzodzeniami czy zakażeniami grzybiczymi. Nakłucie zainfekowanej skóry wprowadza drobnoustroje bezpośrednio do krwiobiegu, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do sepsy. Ponadto, w takich miejscach krążenie może być zaburzone, co wpływa na parametry morfologiczne próbki.

Kończyny z przetokami i po zabiegach chirurgicznych

Pacjenci dializowani oraz osoby po skomplikowanych operacjach naczyniowych wymagają szczególnej uwagi. Nigdy nie należy pobierać krwi z ręki, w której znajduje się przetoka tętniczo-żylna. Takie działanie niesie za sobą ryzyko uszkodzenia dostępu naczyniowego, co jest stanem zagrożenia zdrowia. Podobnie, należy unikać kończyn po przebytej mastektomii (ze względu na ryzyko obrzęku limfatycznego) oraz miejsc, w których występują blizny pooperacyjne, gdyż tkanka bliznowata jest mniej elastyczna i utrudnia prawidłowe wykonanie wkłucia.

Obszary z krwiakami i zrostami

Częstym błędem jest próba pobrania krwi z miejsca, w którym widoczny jest świeży krwiak lub zasinienie. Krew w takim obszarze jest już częściowo wynaczyniona, a jej pobranie może zafałszować wyniki badań, szczególnie w zakresie poziomu potasu czy aktywności enzymów. Należy również omijać miejsca, w których wyczuwalne są zrosty lub stwardnienia żył – są one wynikiem wcześniejszych częstych nakłuć i charakteryzują się wysokim ryzykiem pęknięcia naczynia oraz bólem odczuwanym przez pacjenta.

Ważne zasady bezpieczeństwa

• Unikaj wkłuć powyżej miejsca, w którym założony jest kroplówka, aby nie pobrać rozcieńczonego płynu infuzyjnego.
• Zawsze wybieraj miejsce o dobrej drożności, najlepiej w zgięciu łokciowym, jeśli stan pacjenta na to pozwala.
• W przypadku trudności z dostępem do żył, nie podejmuj wielu prób w tym samym obszarze – bezpieczeństwo pacjenta jest priorytetem.
• Pamiętaj o stosowaniu odpowiedniej techniki ucisku po zakończeniu procedury, aby zminimalizować ryzyko powstania siniaków.

Profesjonalizm w diagnostyce laboratoryjnej zaczyna się od prawidłowego przygotowania do pobrania. Znajomość anatomii oraz świadomość przeciwwskazań to fundamenty, które gwarantują nie tylko wysoką jakość próbki, ale przede wszystkim komfort i bezpieczeństwo osoby poddawanej badaniu.