Większość młodych Polaków chce ekspresowych rozwodów u notariuszy

W ostatnich latach obserwujemy znaczącą zmianę w podejściu polskiego społeczeństwa do procedur prawnych związanych z kończeniem małżeństwa. Coraz częściej młode pokolenie Polaków wyraża otwartość na wprowadzenie uproszczonych procedur rozwodowych, które mogłyby odbywać się przed notariuszem, z pominięciem wielomiesięcznych rozpraw sądowych. Postulat ten wynika z potrzeby racjonalizacji czasu oraz redukcji stresu towarzyszącego rozstaniom, co w dobie cyfryzacji i wysokiego tempa życia staje się dla wielu osób kluczowym priorytetem.

Argumenty za zmianą modelu rozwodowego

Głównym motywatorem dla zwolenników rozwodów notarialnych jest optymalizacja czasu oraz kosztów. Tradycyjne postępowanie przed sądem okręgowym często wiąże się z wielomiesięcznym oczekiwaniem na wyznaczenie terminu pierwszej rozprawy, co w sytuacjach konfliktowych bywa niezwykle obciążające psychicznie. Notarialna ścieżka, wzorowana na rozwiązaniach funkcjonujących w niektórych krajach europejskich, zakładałaby:

• Szybkość działania – skrócenie procesu do niezbędnego minimum formalnego.
• Redukcję formalizmu – ograniczenie liczby rozpraw i przesłuchań.
• Złagodzenie konfliktów – skupienie się na zgodnym oświadczeniu woli stron.

Eksperckie spojrzenie na kwestię rozwodów

Z punktu widzenia prawa rodzinnego oraz etyki zawodowej, propozycja ta budzi jednak istotne wątpliwości natury prawnej. Eksperci wskazują, że rozwód to nie tylko kwestia technicznego rozwiązania związku, ale przede wszystkim konieczność ochrony interesów małoletnich dzieci oraz weryfikacji sytuacji majątkowej małżonków. Notariusz, jako osoba zaufania publicznego, posiada kompetencje do sporządzania aktów prawnych, jednak ocena dobra dziecka pozostaje domeną sądu rodzinnego, który dysponuje narzędziami takimi jak wywiady środowiskowe czy opinie biegłych.

Wyzwania etyczne i prawne

Wprowadzenie rozwodów u notariusza musiałoby zostać obwarowane szeregiem zabezpieczeń, aby proces ten był w pełni etyczny i odpowiedzialny. Przede wszystkim, rozwiązanie to mogłoby dotyczyć wyłącznie par, które nie posiadają małoletnich dzieci i są w pełni zgodne co do podziału majątku. Wszelkie próby przeniesienia spornych rozwodów w tryb notarialny mogłyby prowadzić do nadużyć, w których jedna ze stron – słabsza ekonomicznie lub psychicznie – mogłaby zostać przymuszona do niekorzystnych dla siebie ustaleń.

Perspektywa przyszłości polskiego prawa

Dyskusja na temat ekspresowych rozwodów jest sygnałem, że system prawny musi ewoluować w stronę większej elastyczności. Choć obecnie polskie prawo wymaga ingerencji sądu, debata publiczna wywiera presję na ustawodawcę, aby szukać rozwiązań pośrednich, takich jak rozszerzenie roli mediacji czy usprawnienie pracy sądów. Dla młodych Polaków kluczowe jest poczucie sprawstwa i możliwość załatwienia spraw osobistych bez konieczności przechodzenia przez traumatyczne doświadczenia sali sądowej, co stanowi ważny głos w debacie o nowoczesnym wymiarze sprawiedliwości.