Stal, ale jaka, czyli z czego wykonywane są nasze śruby?

Wybór odpowiedniego elementu złącznego to nie tylko kwestia wymiarów, ale przede wszystkim odpowiedniego doboru materiału, który zagwarantuje bezpieczeństwo i trwałość konstrukcji. Choć na pierwszy rzut oka wszystkie śruby mogą wyglądać niemal identycznie, to ich właściwości fizyczne i chemiczne różnią się diametralnie w zależności od użytej stali.

Klasy wytrzymałości stali

W świecie inżynierii najważniejszym parametrem jest klasa wytrzymałości, oznaczana dwiema liczbami rozdzielonymi kropką, np. 8.8. Pierwsza cyfra informuje nas o nominalnej wytrzymałości na rozciąganie, natomiast druga o granicy plastyczności. To kluczowa informacja dla każdego majsterkowicza oraz profesjonalisty, ponieważ określa, przy jakim obciążeniu śruba ulegnie trwałemu odkształceniu lub zerwaniu.

• Klasa 5.6: Standardowe śruby stosowane w konstrukcjach o niskich wymaganiach obciążeniowych.
• Klasa 8.8: Najpopularniejszy wybór, uznawany za standard w budownictwie oraz przemyśle maszynowym.
• Klasa 10.9 oraz 12.9: Śruby o wysokiej wytrzymałości, wykorzystywane tam, gdzie liczy się ogromna odporność na naprężenia, np. w silnikach czy konstrukcjach mostowych.

Stal nierdzewna kontra kwasoodporna

Często spotykamy się z pytaniem, czy każda stal nierdzewna jest taka sama. Odpowiedź brzmi: nie. Najczęściej wybieramy między stalą A2 a A4. Pierwsza z nich, czyli stal nierdzewna A2, doskonale sprawdza się w warunkach zewnętrznych, o ile nie jest narażona na bezpośredni kontakt z solą czy agresywną chemią. Jeśli jednak planujemy montaż nad morzem lub w środowisku basenowym, niezbędna będzie stal kwasoodporna A4, która dzięki domieszce molibdenu wykazuje znacznie wyższą odporność na korozję wżerową.

Ciekawostka: Dlaczego śruby "nierdzewne" rdzewieją?

Warto pamiętać, że stal nierdzewna nie jest całkowicie odporna na korozję w każdych warunkach. Jeśli podczas montażu użyjemy narzędzi, które wcześniej miały kontakt ze zwykłą stalą węglową, możemy przenieść cząsteczki żelaza na powierzchnię śruby. To zjawisko nazywamy korozją kontaktową. Aby tego uniknąć, warto stosować dedykowane narzędzia ze stali nierdzewnej lub dbać o czystość powierzchni montażowych.

Jak dokonać właściwego wyboru?

Dobierając śruby, zawsze kieruj się przeznaczeniem konstrukcji. Do połączeń narażonych na duże wibracje warto rozważyć dodatkowe zabezpieczenia, a w przypadku budowli narażonych na czynniki atmosferyczne – postawić na stal z odpowiednią powłoką ochronną, taką jak ocynk galwaniczny lub ogniowy. Pamiętaj, że oszczędność na jakości materiału może prowadzić do kosztownych awarii w przyszłości, dlatego zawsze stawiaj na certyfikowane produkty o jasnym oznaczeniu klasy wytrzymałości.