Prawo autorskie wciąż reguluje rynek analogowy. Trzeba zreformować OZZ, wywiad z Michałem Kanownikiem, prezesem ZIPSEE

Współczesna debata o ochronie własności intelektualnej często koncentruje się na cyfrowych aspektach dystrybucji treści, jednak fundamenty prawa autorskiego wciąż w dużej mierze opierają się na regulacjach wywodzących się z ery analogowej. Eksperci wskazują, że obecny system, choć historycznie ważny, staje się niewydolny w zderzeniu z dynamicznie zmieniającymi się nawykami konsumentów. W tym kontekście kluczowe staje się pytanie o rolę organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), które wymagają pilnej modernizacji, aby efektywnie chronić twórców w nowej rzeczywistości.

Konieczność modernizacji systemu OZZ

Michał Kanownik, prezes ZIPSEE, podkreśla, że dostosowanie organizacji zbiorowego zarządzania do współczesnych standardów jest procesem nieuniknionym. Obecne struktury operacyjne często przypominają rozwiązania sprzed dekad, co generuje liczne nieefektywności w procesie poboru i dystrybucji tantiem. Zdaniem eksperta, transparentność oraz pełna cyfryzacja procesów to niezbędne kroki, które muszą podjąć OZZ, aby odzyskać zaufanie twórców oraz przedsiębiorców, którzy są bezpośrednimi płatnikami opłat.

Wyzwania rynku analogowego w cyfrowym świecie

Prawo autorskie, projektowane z myślą o fizycznych nośnikach, napotyka bariery w egzekwowaniu praw w środowisku rozproszonym. Główne problemy, na które zwracają uwagę specjaliści, to:

• Niska efektywność w identyfikacji użytkowników końcowych korzystających z utworów.
• Brak elastyczności w zawieraniu umów licencyjnych dostosowanych do nowoczesnych modeli biznesowych.
• Zbyt skomplikowana struktura sprawozdawczości, która obciąża podmioty gospodarcze.

Wprowadzenie zmian legislacyjnych powinno skupiać się na uproszczeniu procedur przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony autorów. Tylko poprzez dialog między twórcami, organizacjami zarządzającymi a branżą technologiczną możliwe jest wypracowanie rozwiązań, które nie będą blokować innowacji, a jednocześnie zapewnią artystom godziwe wynagrodzenie.

Rola technologii w reformie

Nowoczesne podejście do zarządzania prawami autorskimi wymaga wykorzystania zaawansowanych narzędzi analitycznych oraz baz danych. Cyfrowa transformacja OZZ nie powinna być tylko zmianą technologiczną, ale przede wszystkim zmianą filozofii zarządzania. Podkreśla się, że odpowiedzialność za rynek spoczywa na wszystkich jego uczestnikach, a rola państwa jako regulatora powinna ograniczać się do tworzenia jasnych i sprawiedliwych zasad gry, które promują efektywność, a nie tylko utrzymywanie dotychczasowych przywilejów.

Podsumowanie zmian

Reforma OZZ to proces wieloetapowy, który wymaga konsensusu społecznego i gospodarczego. Kluczowe wnioski dla przyszłości rynku to:

1. Konieczność pełnej transparentności finansowej organizacji zbiorowego zarządzania.
2. Zrównanie statusu twórców w świecie analogowym i cyfrowym poprzez spójne regulacje prawne.
3. Wsparcie dla rozwiązań technologicznych, które automatyzują proces licencjonowania i rozliczeń.

Podsumowując, walka o nowoczesne prawo autorskie to nie tylko kwestia techniczna, ale przede wszystkim walka o sprawiedliwy ekosystem twórczy, który będzie w stanie przetrwać kolejne dekady zmian technologicznych. Ekspercka wiedza i otwartość na reformy to jedyna droga do zbudowania systemu, który będzie wspierał innowacyjność przy zachowaniu pełnego szacunku do praw autorskich.