Padaczka, jak pomóc?

Padaczka to przewlekłe schorzenie neurologiczne, które wciąż budzi wiele obaw w społeczeństwie, często wynikających z braku wiedzy na temat tego, jak właściwie reagować w sytuacjach kryzysowych. Kluczem do udzielenia skutecznej pomocy jest zachowanie spokoju oraz opanowanie podstawowych kroków postępowania, które mogą ochronić osobę chorą przed poważnymi urazami. Pamiętaj, że w trakcie napadu drgawkowego Twoim priorytetem jest wyłącznie zapewnienie bezpieczeństwa otoczenia pacjenta.

Pierwsza pomoc podczas napadu

Podczas wystąpienia napadu z utratą przytomności i drgawkami, najważniejszą zasadą jest ochrona głowy. Jeśli widzisz, że osoba zaczyna upadać, postaraj się ją asekurować, aby uniknąć uderzenia o twarde podłoże. Podłóż pod głowę chorego coś miękkiego, na przykład zwiniętą bluzę lub torbę. Nigdy nie krępuj ruchów osoby drgającej i nie próbuj siłą przytrzymywać jej kończyn, ponieważ może to doprowadzić do złamań lub innych uszkodzeń ciała.

Czego nie robić

Wokół tematu udzielania pomocy w padaczce narosło wiele szkodliwych mitów, które mogą zaszkodzić poszkodowanemu. Przede wszystkim:

• Nie wkładaj niczego do ust – próby podawania leków, wody czy wkładania przedmiotów między zęby mogą doprowadzić do zadławienia lub uszkodzenia uzębienia.
• Nie próbuj otwierać zaciśniętych szczęk – język jest mięśniem i ryzyko, że osoba go odgryzie, jest znikome w porównaniu do ryzyka urazów mechanicznych spowodowanych Twoją interwencją.
• Nie wykonuj masażu serca ani sztucznego oddychania, chyba że po ustaniu drgawek pacjent nie oddycha (co zdarza się niezwykle rzadko).

Kiedy wezwać pomoc medyczną

Większość napadów kończy się samoistnie po kilku minutach i nie wymaga interwencji lekarza. Istnieją jednak sytuacje, w których niezwłocznie należy wezwać zespół ratownictwa medycznego. Zadzwoń po pomoc, jeśli:

• Napad trwa dłużej niż 5 minut.
• Kolejne napady występują jeden po drugim, bez odzyskania przytomności przez chorego w przerwach między nimi.
• Osoba doznała poważnego urazu podczas upadku.
• Napad zdarzył się w wodzie.
• Osoba jest w ciąży lub cierpi na inne poważne choroby przewlekłe.

Postępowanie po ustaniu drgawek

Gdy drgawki ustąpią, pacjent zazwyczaj jest zdezorientowany i senny – to stan tak zwanej fazy ponapadowej. Twoim zadaniem jest ułożenie chorego w bezpiecznej pozycji bocznej ustalonej, co zapobiega zachłyśnięciu się śliną lub treścią żołądkową. Monitoruj oddech oraz stan świadomości osoby do momentu, aż w pełni odzyska kontakt z otoczeniem. Bądź cierpliwy, mów spokojnym głosem i poinformuj, co się stało oraz gdzie się znajduje. Udzielenie wsparcia psychicznego jest równie ważne, co zabezpieczenie fizyczne, gdyż odzyskiwanie świadomości po napadzie bywa dla chorego stresującym doświadczeniem.