Kto jest uprawniony do pracy zdalnej 2023?

Wprowadzenie nowych przepisów do Kodeksu pracy w 2023 roku zrewolucjonizowało podejście do pracy zdalnej w Polsce. Zmiany te nie tylko uregulowały kwestie techniczne, ale przede wszystkim doprecyzowały, kto może ubiegać się o wykonywanie obowiązków zawodowych poza siedzibą firmy. Obecnie prawo gwarantuje większą elastyczność, jednak decyzja o formie świadczenia pracy pozostaje wypadkową porozumienia między pracownikiem a pracodawcą, z uwzględnieniem specyfiki danego stanowiska.

Kto może wnioskować o pracę zdalną

Zasadniczo, o pracę zdalną może wystąpić niemal każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Kluczowym czynnikiem nie jest jednak samo prawo do złożenia wniosku, lecz możliwość techniczna i organizacyjna wykonywania powierzonych zadań poza biurem. Pracodawca ma prawo odmówić, jeśli rodzaj pracy nie pozwala na jej zdalne wykonywanie, co dotyczy np. linii produkcyjnych, pracy w bezpośrednim kontakcie z klientem czy obsługi fizycznej infrastruktury.

Pracownicy z pierwszeństwem

Ustawodawca przewidział szczególną ochronę oraz priorytetowe traktowanie wniosków dla określonych grup społecznych. W 2023 roku prawo do pracy zdalnej (w trybie wnioskowym) przysługuje w pierwszej kolejności:

• Pracownikom wychowującym dziecko do 4. roku życia.
• Pracownikom sprawującym opiekę nad innym członkiem rodziny lub osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności.
• Kobietom w ciąży.
• Pracownikom-rodzicom dziecka posiadającego zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu lub nieuleczalnej chorobie.

Warto pamiętać, że pracodawca może odrzucić taki wniosek tylko w sytuacji, gdy praca zdalna nie jest możliwa ze względu na organizację pracy lub rodzaj obowiązków pracownika. W takim przypadku musi on jednak przedstawić pisemne uzasadnienie swojej decyzji.

Tryb porozumienia stron

Poza wyżej wymienionymi grupami, praca zdalna może być świadczona na podstawie porozumienia stron. Oznacza to, że każda osoba zatrudniona może zaproponować taką formę współpracy. Jest to rozwiązanie elastyczne, które wymaga jednak akceptacji przełożonego. Warto podkreślić, że praca zdalna nie jest prawem nabytym, a jedynie formą organizacji pracy, która powinna być uregulowana w wewnętrznym regulaminie firmy lub w indywidualnym porozumieniu.

Ważne aspekty wdrożenia

Decydując się na pracę zdalną, zarówno pracownik, jak i pracodawca muszą pamiętać o kwestiach związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy (BHP). Pracodawca ma obowiązek sporządzić ocenę ryzyka zawodowego dla stanowiska pracy zdalnej oraz wyposażyć pracownika w niezbędne narzędzia i materiały. Profesjonalne podejście do tego procesu buduje zaufanie oraz zapewnia zgodność z obowiązującymi przepisami prawa, co jest kluczowe dla trwałej i efektywnej relacji zawodowej.