Czy osoba zatrzymana musi mieć kajdanki?

Kwestia stosowania środków przymusu bezpośredniego, w tym kajdanek, w trakcie czynności służbowych podejmowanych przez funkcjonariuszy, jest ściśle uregulowana w przepisach prawa. Wiele osób zastanawia się, czy założenie kajdanek jest obligatoryjne w każdej sytuacji zatrzymania. W rzeczywistości procedura ta nie wynika z automatyzmu, lecz z oceny konkretnego stanu faktycznego oraz oceny ryzyka, jakiej dokonuje funkcjonariusz na miejscu zdarzenia.

Podstawy prawne stosowania środków przymusu

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, środki przymusu bezpośredniego, do których zaliczamy kajdanki, są stosowane w celu wyegzekwowania wymaganego prawem zachowania. Funkcjonariusz podejmuje decyzję o ich użyciu, gdy osoba zatrzymana stawia czynny lub bierny opór, próbuje ucieczki lub gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że może ona zaatakować inne osoby lub zniszczyć mienie. Kluczową zasadą jest tutaj zasada niezbędności i proporcjonalności – środek przymusu musi być adekwatny do stopnia zagrożenia.

Kiedy użycie kajdanek jest uzasadnione?

Istnieje szereg przesłanek, które skłaniają organy ścigania do zabezpieczenia osoby zatrzymanej przy użyciu kajdanek. Do najważniejszych z nich należą:

• Podejrzenie popełnienia przestępstwa o charakterze chuligańskim lub z użyciem przemocy.
• Agresywne zachowanie zatrzymanego wobec funkcjonariuszy lub osób postronnych.
• Wysokie prawdopodobieństwo podjęcia próby ucieczki.
• Obawa przed samookaleczeniem się osoby zatrzymanej.
• Względy bezpieczeństwa podczas transportu w radiowozie.

Czy brak kajdanek jest możliwy?

Prawo nie narzuca bezwzględnego obowiązku zakładania kajdanek każdemu zatrzymanemu. Jeśli osoba współpracuje z funkcjonariuszami, zachowuje się spokojnie i nie stwarza zagrożenia, policjant może odstąpić od użycia tego środka. Decyzja ta opiera się na profesjonalnej ocenie sytuacji oraz doświadczeniu zawodowym funkcjonariusza. Należy jednak pamiętać, że w sytuacjach niejasnych lub przy zatrzymaniach osób podejrzanych o poważne przestępstwa, stosowanie kajdanek staje się standardem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego oraz ochronę zdrowia i życia wszystkich uczestników czynności.

Prawa osoby zatrzymanej

Warto podkreślić, że nawet w przypadku użycia kajdanek, osoba zatrzymana zachowuje swoje prawa, w tym prawo do godnego traktowania. Jeżeli użycie środków przymusu było nieuzasadnione, zatrzymanemu przysługuje prawo do złożenia zażalenia do sądu, który oceni, czy działania funkcjonariuszy były legalne, rzetelne i konieczne. Transparentność działań służb jest fundamentem zaufania społecznego, dlatego każde użycie kajdanek jest każdorazowo raportowane i oceniane przez przełożonych w ramach procedur kontrolnych.