Czy będzie 5 dni opieki nad dzieckiem?

Wielu rodziców pracujących zastanawia się nad aktualnym stanem prawnym dotyczącym opieki nad dzieckiem w kontekście zmian w przepisach Kodeksu pracy. Odpowiedź na pytanie, czy przysługuje 5 dni opieki, jest twierdząca, jednak wymaga doprecyzowania, gdyż od 2023 roku w polskim systemie prawnym funkcjonują dwa odrębne uprawnienia, które często są ze sobą mylone: zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej oraz urlop opiekuńczy.

Urlop opiekuńczy a 5 dni wolnego

Zgodnie z nowelizacją przepisów, pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego urlop opiekuńczy w wymiarze 5 dni. Jest to bezpłatne zwolnienie od pracy, z którego można skorzystać w celu zapewnienia osobistej opieki członkowi rodziny lub osobie zamieszkującej z pracownikiem, która wymaga wsparcia z poważnych względów medycznych. Warto podkreślić, że definicja członka rodziny w tym przypadku obejmuje syna, córkę, matkę, ojca, małżonka lub osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ważne rozróżnienie w przepisach

Należy wyraźnie odróżnić powyższy urlop od zwolnienia z powodu działania siły wyższej. To drugie uprawnienie przysługuje w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym i jest płatne w wysokości połowy wynagrodzenia. Z kolei wspomniane 5 dni urlopu opiekuńczego jest w pełni bezpłatne, co oznacza, że za czas tej nieobecności pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia, a okres ten nie wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Jakie warunki trzeba spełnić

Aby skorzystać z 5 dni opieki, pracownik musi złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej najpóźniej na jeden dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. We wniosku należy wskazać:

• Imię i nazwisko osoby wymagającej wsparcia.
• Przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki.
• Stopień pokrewieństwa lub informację o wspólnym zamieszkiwaniu.

Warto pamiętać, że pracodawca nie ma prawa żądać zaświadczeń lekarskich potwierdzających stan zdrowia podopiecznego w momencie składania wniosku o urlop opiekuńczy, jednakże rzetelność składanych oświadczeń podlega ogólnym zasadom prawa pracy.

Podsumowanie uprawnień rodzicielskich

Podsumowując, prawo pracy zapewnia rodzicom szereg narzędzi pozwalających na godzenie życia zawodowego z rodzinnym. Oprócz wspomnianych 5 dni urlopu opiekuńczego, rodzice dzieci do lat 14 nadal zachowują prawo do dwóch dni płatnej opieki w roku kalendarzowym na podstawie artykułu 188 Kodeksu pracy. Znajomość tych różnic pozwala na lepsze planowanie obowiązków i korzystanie z przysługujących świadczeń w sposób świadomy i zgodny z prawem.