Co się dzieje jak się zatrze silnik?

Zatarcie silnika to jedna z najbardziej kosztownych i stresujących awarii, z jakimi może spotkać się właściciel pojazdu. Zjawisko to polega na trwałym uszkodzeniu powierzchni współpracujących elementów jednostki napędowej, takich jak tłoki, pierścienie czy gładzie cylindrów, w wyniku przerwania filmu olejowego. Gdy smarowanie przestaje być efektywne, dochodzi do bezpośredniego kontaktu metalu z metalem, co generuje ekstremalnie wysoką temperaturę i prowadzi do zjawiska tzw. spawania dyfuzyjnego ruchomych części.

Objawy zatarcia silnika

Proces zatarcia rzadko dzieje się w ułamku sekundy, choć w skrajnych przypadkach może dojść do nagłego unieruchomienia jednostki. Najczęściej pierwszym sygnałem jest niepokojący hałas dobiegający z komory silnika, przypominający metaliczne stukanie lub tarcie. W miarę postępu awarii kierowca może zaobserwować:

• Spadek mocy jednostki napędowej.
• Nagły wzrost temperatury płynu chłodzącego.
• Pojawienie się gęstego, ciemnego dymu z rury wydechowej.
• Świecenie się kontrolki ciśnienia oleju na desce rozdzielczej.

Dlaczego dochodzi do awarii

Najczęstszą przyczyną zatarcia jest zaniedbanie serwisowe, w tym przede wszystkim jazda ze zbyt niskim poziomem oleju silnikowego lub stosowanie środka smarnego o niewłaściwych parametrach. Eksperci podkreślają, że również awaria pompy oleju, zatkane kanały olejowe lub przedostanie się paliwa do oleju (co drastycznie obniża jego lepkość) mogą doprowadzić do katastrofy. Zbyt intensywna eksploatacja silnika przed osiągnięciem przez niego temperatury roboczej również znacząco przyspiesza degradację podzespołów.

Skutki zatarcia dla jednostki

Gdy dojdzie do trwałego zatarcia, silnik zazwyczaj nadaje się jedynie do kapitalnego remontu lub całkowitej wymiany. Naprawa wymaga rozebrania jednostki na części pierwsze, szlifowania wału korbowego, wymiany tłoków oraz regeneracji głowicy. W wielu nowoczesnych konstrukcjach, wykonanych z lekkich stopów, koszty przywrócenia pełnej sprawności często przewyższają wartość rynkową całego pojazdu. Dlatego też profilaktyka, czyli regularna wymiana oleju i monitorowanie jego stanu, pozostaje najskuteczniejszą strategią ochrony portfela kierowcy.

Jak postępować w razie awarii

Jeśli podczas jazdy usłyszysz metaliczne dźwięki lub zapali się kontrolka ciśnienia oleju, bezwzględnie zatrzymaj pojazd w bezpiecznym miejscu i wyłącz silnik. Dalsza jazda, nawet na krótkim dystansie, doprowadzi do nieodwracalnych zniszczeń bloku silnika, co wykluczy możliwość jakiejkolwiek regeneracji. W takiej sytuacji należy wezwać pomoc drogową i przetransportować auto do profesjonalnego serwisu w celu przeprowadzenia diagnostyki komputerowej oraz weryfikacji mechanicznej.